Emblemata

Emblemen worden gevormd door raadselachtige combinaties van teksten en afbeeldingen. Het embleem is als literair genre ontstaan in de eerste helft van de 16de eeuw en sloeg snel aan onder een geleerd publiek.

Emblemata hadden een grote invloed op het culturele en dagelijkse leven in de 16de en 17de eeuw. Ook de impact op de toenmalige schilderkunst en poëzie mag niet onderschat worden.

In de gebieden van de Nederlanden ontstond vooral belangstelling voor emblemata over de liefde. Prikkelende teksten en afbeeldingen moesten de lezer spelenderwijs iets leren over zaken als liefde, liefdesverdriet, huwelijkstrouw en partnerkeuze. Vooral de praktische inslag van het liefdesembleem bereikte in 1618 een hoogtepunt toen Jacob Cats zijn Sinne- en minnebeelden publiceerde.

De ontwikkeling van de liefdesemblemen in de Lage Landen was te danken aan de levendige literaire betrekkingen tussen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden. Aanvankelijk bracht Plantijn de eerste Nederlandse vertalingen van embleembundels in Antwerpen op de markt gebracht en met veel succes. Na circa 1600 werd dit gevolgd door de even succesvolle publicatie van origineel Nederlands materiaal in Leiden en Amsterdam. Gedurende de 16de en met name 17de eeuw maakten de emblemata een integraal onderdeel uit van de Nederlandse én Europese cultuur.

Vooral dankzij het grondige Utrechtse onderwijs en onderzoek in de taal- en cultuurwetenschappen bezit de Universiteitsbibliotheek Utrecht een prachtige verzameling embleembundels. Deze collectie bundels is in de 19de en 20ste eeuw zorgvuldig bijeengebracht en gebruikt in het onderwijs en onderzoek van onder anderen W.S. Heckscher, B.F. Scholz, J. Becker, H. Luijten en A. Gelderblom.

Sinnepoppen (1614), LBKUN: RAR LMY VISSCHER 1

Items voor dit thema

 Wijze lessen over economi...
Wijze lessen over economisch bejag

Gedigitaliseerde items voor dit thema

Weergeven