Geneeskunde

De ontwikkelingen in de medische wetenschap zijn sinds de middeleeuwen spectaculair geweest, en vallen in handschriften en gedrukte boeken goed te volgen.

In moderne ogen lijkt de vroegere geneeskunde soms meer op kwakzalverij en waarzeggerij dan op wetenschap, maar het was wel degelijk gebaseerd op een uitgebreid theoretisch kader dat in de klassieke oudheid was ontwikkeld.

Dit werd aangevuld met de nieuwe inzichten, zoals afkomstig van Arabische geneeskundigen. In de 16de eeuw begin Andreas Vesalius met zijn studie naar de menselijke anatomie, en vanaf die tijd volgen de ontwikkelingen elkaar snel op. In de Bijzondere Collecties kunnen deze op de voet worden gevolgd.

De Bijzondere Collecties bevatten medische handschriften vanaf de twaalfde eeuw. Het gaat vooral om de standaardwerken uit de klassieke oudheid en middeleeuwen, zoals die van Avicenna, Galenus, Gariopontus, Bernardus de Gordonio, Hippocrates, Isaac Israeli en Trota. De meeste zijn in het Latijn of Middelnederlands geschreven. Deze en andere werken verschenen vanaf de late vijftiende eeuw ook in druk, vaak met afbeeldingen.

Een groot aantal van de gedrukte werken over de medische wetenschap is afkomstig van legaten van Utrechtse hoogleraren uit de 19e en vroege 20e eeuw, en de collecties van de Stichting Homeopatisch Centrum en het Militair Hospitaal in Utrecht. In het Universiteitsmuseum bevinden zich collecties met als zwaartepunt tandheelkunde en oogheelkunde

De meer praktische kant van de geneeskunde wordt belicht door de geschriften van de bibliothecaris, bestuurder en dokter Cornelis Booth (1605-78), de correspondentie van de medicus Theodorus Janssonius van Almeloveen (1657-1712), en een grote verzameling collegedictaten vanaf ca. 1700.

Daarnaast zijn er de archieven van Hendrik Zwaardemaker Czn. (1857-1930), hoogleraar fysiologie, Klaas Christianus Winkler (1908-1995), hoogleraar besmettingsleer, en David de Wied (1925-2004), hoogleraar farmacie en verder onder andere voorzitter van het KNAW (1984-90).
 

Die plastische Chirurgie (1845), N qu 88

Items voor dit thema

 Godslasterlijke anatomie....
Godslasterlijke anatomie....?
 Lijnen in handen, gezicht...
Lijnen in handen, gezichten en sterren
 Middeleeuwse medische man...
Middeleeuwse medische manuscripten

Gedigitaliseerde items voor dit thema

Weergeven