Hemel en aarde

De Universiteit Utrecht kent een rijke traditie in het onderzoek naar ruimtelijke verschijnselen, zowel op en onder het aardoppervlak als ook daarbuiten. Dit weerspiegelt zich in de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek Utrecht.
Zo heeft de bibliotheek dankzij het Utrechtse sterrenkundig onderwijs en onderzoek in de afgelopen eeuwen een grote collectie sterrenkundige drukken verzameld, die tot één van de omvangrijkste en volledigste van Nederland gerekend mag worden. Ook de oprichting van het Geografisch Instituut in 1908 heeft geleid tot een nationaal en internationaal aansprekende collectie astronomische kaarten.

[Chart of Sumatra] (1737), Kaart: Moll 622
Harmonia macrocosmica (1661), MAG: Rariora ligkast 115 (detail)

Al kort na de oprichting van de Utrechtse universiteit werd in 1642 door de vroedschap van de stad het besluit genomen om, in navolging van Leiden in 1634, een sterrenkundige waarneemplek op de oude Smeetoren in te richten.

Afbeeldinge van Rhynlands waterstaat (ca. 1740), Kaart: Ackersdijck 96

De geschiedenis van Nederland is verweven met de eeuwenlange zorg voor de waterhuishouding. Die rijke traditie heeft geresulteerd in een omvangrijke erfenis aan oude en bijzondere waterstaatkundige publicaties.

Nieuwe Zee-Atlas (1660), Kaart: *VIII*.A.a.7

Het verkennen van niet of weinig bekende gebieden is al zo oud als de mensheid zelf. In de Klassieke Oudheid waren het vooral de Feniciërs, Grieken en Romeinen, die expedities of ontdekkingsreizen maakten.