Waterstaat

De geschiedenis van Nederland is verweven met de eeuwenlange zorg voor de waterhuishouding. Die rijke traditie heeft geresulteerd in een omvangrijke erfenis aan oude en bijzondere waterstaatkundige publicaties.

Vooral in de kaartenverzameling van de Utrechtse wis-, natuur- en sterrenkundige Gerrit Moll (1785-1838), na diens dood aan de bibliotheek gelegateerd, ligt de nadruk op de waterstaat. Zo vormen vele resolutiekaarten, gebruikt bij bijvoorbeeld rivierafleidingen, onderdeel van de collectie Moll. Noemenswaardig zijn voorts de overzichtskaarten en –atlassen van de hoogheemraadschappen.

De oprichting van het Geografisch Instituut in 1908 markeerde tevens de start van een actief beheerde kaartenverzameling. Voor de vorming van een geografische bibliotheek beschikten de toenmalige hoogleraren J.W.K. Oestreich en J.F. Niermeyer over een relatief groot budget. Vooral Niermeyer gebruikte – als expert op het gebied van de historische cartografie – een groot deel van dat geld  voor de aankoop van oude kaarten en atlassen, waaronder tal van waterstaatkundige.

Ook de latere hoogleraar cartografie, C. Koeman, bleek vanaf 1968 een groot aanjager bij de collectievorming. Met behulp van een speciaal geoormerkt budget sloeg hij in 1976 een grote slag op de veiling van Beijers, waar de complete bibliotheek van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs onder de hamer kwam. Tot de aankopen behoorden onder andere enkele fraaie atlassen met grootschalige rivierkaarten op een schaal van 1:10.000.

De Universiteitsbibliotheek Utrecht bezit al met al een grote collectie oude drukken, atlassen en kaarten die een treffende illustratie bieden van de vaak moeizame relatie van de Nederlanders met het water.

Afbeeldinge van Rhynlands waterstaat (ca. 1740), Kaart: Ackersdijck 96

Items voor dit thema

 Pronken met water
Pronken met water
 Een kaart van een schone ...
Een kaart van een schone slaapster
 Cruquius’ kaart van de ...
Cruquius’ kaart van de Merwede: een cartografisch meesterwerk
 De kaartenverzameling van...
De kaartenverzameling van een pionierende geschiedkundige

Gedigitaliseerde items voor dit thema

Weergeven