Maps of Holland and Utrecht

The collection Maps of Holland and Utrecht is a digital representation of a collection of printed maps from the provinces of Holland and Utrecht from the 16th through the 19th centuries. The maps, in total 111 from Holland and twelve from Utrecht, were donated to the University of Utrecht Library in 2006 by a private owner. They present a striking picture of the cartographical and geographical development of the Dutch main economic region. The scientific comments are (still) in Dutch.

More about this digital exhibition

Items for this exhibition

De kaart van Holland door Sebastian Münster is de eerste navolging van de gewestkaart van Jacob van Deventer. Hiervan kennen we echter geen eerdere editie dan die van Bernard van den Putte uit 1558. Aangezien de eerste variant van Sebastian Münsters kaart stamt uit 1550, moet de oorspronkelijke kaart van Van Deventer uit 1542 zijn benut. Mogelijk heeft Münster als geografisch geschoolde de kaart zelf getekend. Overduidelijk is het infrastructurele belang van de waterwegen, die overdreven dik zijn weergegeven. De toponiemen treft men in vier verschillende lettertypen aan. Opvallend is dat veel grote en belangrijke plaatsen (bijvoorbeeld Rotterdam en Amsterdam) ...
Read more
De kaart van Holland door Sebastian Münster is de eerste navolging van de gewestkaart van Jacob van Deventer. Hiervan kennen we echter geen eerdere editie dan die van Bernard van den Putte uit 1558. Aangezien de eerste variant van Sebastian Münsters kaart stamt uit 1550, moet de oorspronkelijke kaart van Van Deventer uit 1542 zijn benut. Mogelijk heeft Münster als geografisch geschoolde de kaart zelf getekend. Overduidelijk is het infrastructurele belang van de waterwegen, die overdreven dik zijn weergegeven. De toponiemen treft men in vier verschillende lettertypen aan. Opvallend is dat veel grote en belangrijke plaatsen (bijvoorbeeld Rotterdam en Amsterdam) ...
Read more
De kaart van Holland door Sebastian Münster is de eerste navolging van de gewestkaart van Jacob van Deventer. Hiervan kennen we echter geen eerdere editie dan die van Bernard van den Putte uit 1558. Aangezien de eerste variant van Sebastian Münsters kaart stamt uit 1550, moet de oorspronkelijke kaart van Van Deventer uit 1542 zijn benut. Mogelijk heeft Münster als geografisch geschoolde de kaart zelf getekend. Overduidelijk is het infrastructurele belang van de waterwegen, die overdreven dik zijn weergegeven. De toponiemen treft men in vier verschillende lettertypen aan. Opvallend is dat veel grote en belangrijke plaatsen (bijvoorbeeld Rotterdam en Amsterdam) ...
Read more
De kaart van Holland door Sebastian Münster is de eerste navolging van de gewestkaart van Jacob van Deventer. Hiervan kennen we echter geen eerdere editie dan die van Bernard van den Putte uit 1558. Aangezien de eerste variant van Sebastian Münsters kaart stamt uit 1550, moet de oorspronkelijke kaart van Van Deventer uit 1542 zijn benut. Mogelijk heeft Münster als geografisch geschoolde de kaart zelf getekend. Overduidelijk is het infrastructurele belang van de waterwegen, die overdreven dik zijn weergegeven. De toponiemen treft men in vier verschillende lettertypen aan. Opvallend is dat veel grote en belangrijke plaatsen (bijvoorbeeld Rotterdam en Amsterdam) ...
Read more
De kaart van Holland door Sebastian Münster is de eerste navolging van de gewestkaart van Jacob van Deventer. Hiervan kennen we echter geen eerdere editie dan die van Bernard van den Putte uit 1558. Aangezien de eerste variant van Sebastian Münsters kaart stamt uit 1550, moet de oorspronkelijke kaart van Van Deventer uit 1542 zijn benut. Mogelijk heeft Münster als geografisch geschoolde de kaart zelf getekend. Overduidelijk is het infrastructurele belang van de waterwegen, die overdreven dik zijn weergegeven. De toponiemen treft men in vier verschillende lettertypen aan. Opvallend is dat veel grote en belangrijke plaatsen (bijvoorbeeld Rotterdam en Amsterdam) ...
Read more
Door toepassing van arcering in de Kop van Noord-Holland geeft deze kaart een goede indruk van de moerasgesteldheid in dit gebied. De Zijpe is inmiddels bedijkt en vertoont zijn eerste verkaveling. Voor het kaartbeeld heeft Guicciardini het voorbeeld van de gewestkaart van Jacob van Deventer gevolgd. Dientengevolge zijn alleen rivieren en kanalen weergegeven en geen wegen of dijken. De enige uitzondering op dit algemene beeld is de weergave van de Zwaagdijk ten noorden van Hoorn, waardoor abusievelijk de indruk van een kanaal wordt gewekt. De Oude Rijn heeft nog steeds een duidelijke uitmonding in de Noordzee, terwijl deze rivier toen ...
Read more
Vertaald luidt de titel van deze kaart: 'Holland oudtijds woonplaats van de Catten'. Hieruit blijkt de grote persoonlijke belangstelling van Abraham Ortelius voor de historie. De graveur Frans Hogenberg komt als zodanig niet op de kaart voor, maar Ortelius memoreert de kunstenaar in het voorwoord van zijn wereldatlas. In de titelcartouche wordt gerefereerd aan Jacob van Deventer als verantwoordelijke voor het kaartbeeld. Ortelius benutte inderdaad diens gewestkaart van Holland en wel de eerste, in Mechelen gedrukte editie uit 1542. Ook de gewestkaart van Zeeland uit 1547 werd gebruikt. Kenmerkend voor de navolgingen van Van Deventer zijn de lege gebieden van ...
Read more
Deze kaart is een kopie van een kaart, die een groot deel van de Zeventien Nederlanden beslaat. Het was oorspronkelijk dan ook niet bedoeld als een kaart van Holland. De originele kaart, waarnaar is gekopieerd, heeft als titel 'Flandria Barbantia e[t] Holanda nov[a]' en verscheen als nieuwe kaart in een Venetiaanse editie van Ptolemaeus' Geografie (1548). Dit betreft de eerste kaart van de Nederlanden, gegraveerd door Giacomo Gastaldi. Hoewel de kaart uit dezelfde periode stamt als de gewestkaarten van Jacob van Deventer, is hij niet hiervan afgeleid. Girolamo Porro kopieerde in 1572 de kaart van Gastaldi en gaf het de ...
Read more
Deze kaart komt voor in de zakatlas 'Epitome', die vanaf 1577 in Antwerpen verscheen. Afgebeeld is hier de kaart uit de Italiaanse editie uit 1593. Het 'Epitome' is een verkleinde versie van Abraham Ortelius' 'Theatrum orbis terrarum'. Filips Galle nam voor deze uitgave in zakformaat het initiatief. Hij ontwierp de kaarten en graveerde ze. Ook verzorgde hij de uitgave, terwijl Christoffel Plantijn de atlas drukte. Commercieel gezien was de zakatlas een groot succes. Er verschenen Nederlandse, Franse, Latijnse, Engelse en Italiaanse edities. In 1595 verving men de kaart van Holland door een nieuw gegraveerde (zie elders in deze collectie van ...
Read more
Hoewel Gerard de Jode de eerste staat van deze kaart (afgebeeld is de derde staat) toeschrijft aan de Italiaan Michael Tramezini, heeft hij toch waarschijnlijk de gewestkaart van Jacob van Deventer nagevolgd. Al in 1565 publiceerde De Jode een op Van Deventer gebaseerde kaart van Holland, die hij weer gebruikte voor de hier afgebeelde kaart. Nieuw ten opzichte van Van Deventer en Tramezini is de weergave van 'Die Haken', een zandbank ter hoogte van Texel. De kaart van Holland nam De Jode op in zijn atlas 'Speculum orbis terrarum' (1578). Zoals gezegd is de hier afgebeelde kaart de derde staat ...
Read more
De 'Descrittione' van Lodovico Guicciardini werd na de dood van Willem Silvius uitgegeven door Christoffel Plantijn. De oorspronkelijke houtblokken werden door Plantijn overgenomen, maar niet langer meer gebruikt. In plaats daarvan liet hij de kaarten in het koper aanbrengen. Deze kaart van Holland is gebaseerd op die van Ortelius (zie elders in deze collectie kaarten van Holland en Utrecht). De waterwegen zijn zwaar aangezet, doch de toponiemen kennen een fijne cursivering. Bij de bisschopssteden Utrecht en Haarlem is net als bij Ortelius een mijter ingetekend. De koperplaten van de Guicciardini-uitgave van Plantijn zijn bewaard gebleven en bevinden zich in het ...
Read more
Deze kaart van Gerard Mercator is een navolging van Jacob van Deventers gewestkaart. De nadruk ligt dan ook op de waterwegen. Nieuw ten opzichte van Van Deventer zijn enkele landwegen rondom Amsterdam zoals de 'Heilige wech'. Opmerkelijk is dat de kaart het zuiden van Holland niet afbeeldt; dit deel vindt men terug op de atlaskaart van Zeeland. Mercator heeft de grens tussen Gelderland en Utrecht foutief ingetekend. Deze loopt langs de Linge, terwijl dit natuurlijk langs de Rijn en Lek moet zijn. De kaart van Mercator uit 1585 betreft de eerste gedrukte kaart met weergave van de ondieptes en vaargeulen ...
Read more
De kaart is een verkleinde kopie van de kaart van Holland in Ortelius' 'Theatrum orbis terrarum' (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De uitsnede is dan ook gelijk, maar het wapen van Holland en de kompasroos zijn niet overgenomen. De kaart is gegraveerd door Frans Hogenberg, die trouwens ook voor de gravure van de Ortelius-kaart zorg droeg. De kaart werd - samen met een serie kaarten van andere gebieden - in 1579 eerst gepubliceerd in een reisgids, het 'Itinerarium orbis christiani'. Op de kaart van Holland treft men dan ook plaatsaanwijzingen in de marge aan. ...
Read more
Deze kaart van Holland komt voor in het 'Speculum orbis terrae'. Dit is de tweede editie van de door Gerard de Jode en zijn zoon Cornelis samengestelde wereldatlas. Ten behoeve van deze editie werd een groot deel van de kaarten uit de eerste editie ongewijzigd overgenomen, maar werd ook een aantal nieuwe kaarten toegevoegd en een aantal vervangen. Dit laatste gebeurde ook met de kaart van Holland. Op een deel van de nieuw toegevoegde kaarten prijkt nog de naam van Gerard de Jode; deze kaarten moeten vervaardigd zijn vóór 1591, het jaar waarin De Jode stierf. Andere kaarten dragen de ...
Read more
Deze kleine kaart verving de Holland-kaart uit 1577 in het 'Epitome', de zakatlas van Abraham Ortelius (zie elders in deze collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Ook nu droeg Filips Galle zorg voor de gravure. Ten opzichte van de eerdere uitgave is er een kartografische generalisatie doorgevoerd en is sprake van een minder gedetailleerde topografie. Het kaartbeeld is in esthetisch opzicht echter rustiger en beter in balans. Wat betreft de waterstaatkundige situatie zijn alleen de grote rivieren weergegeven en benoemd. Voorts zijn louter de grotere steden aangeduid. Toegevoegd is 'Thuis te Bretten'. Foutief is de loop van de Vecht, ...
Read more
De kaart uit 1592 is een verkleinde kopie van de atlaskaart uit 1578 van Gerard de Jode (zie elders in deze collectie van gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Zo zijn de tekst in de cartouche rechtsboven, de toeschrijving aan Tramezini en de tekst bij de Brittenburg letterlijk identiek. De schaalstokken zijn eveneens overgenomen, maar hierbij is een fout gemaakt: bij de 'mediocria milliaria' en de 'milliaria magna' behoren vier in plaats van vijf schaaldelen. Een andere, topografische fout is de plaatsing van het dorp 'Beierlant' op het eiland Putten in plaats van in de Hoekse Waard. Verder vindt men ...
Read more
Deze kaart is een kopie van de Holland-kaart, die Filips Galle in 1577 voor het 'Epitome' van Abraham Ortelius vervaardigde (zie elders in deze collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Alle toponiemen zijn nauwkeurig overgenomen, ofschoon het zinsdeel 'zee' in Zuiderzee is vergeten. Net als op de originele kaart staan bij de Hondsbossche Zeewering de Oude en de Nieuwe Slaperdijk vermeld. De Italiaanse graveur had kennelijk moeite met de 'w', die door een 'r' en een 'o' werd vervangen: 'Den nieuroe Slaper'. Hetzelfde geldt voor Brouwershaven ('Brouroershavê') en Bolsward ('Bolsroert'). Het wapen van Holland staat in spiegelbeeld, hetgeen gebruikelijk ...
Read more
Deze kaart is een kopie van de Holland-kaart, die Filips Galle in 1577 voor het 'Epitome' van Abraham Ortelius vervaardigde (zie elders in deze collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Alle toponiemen zijn nauwkeurig overgenomen, ofschoon het zinsdeel 'zee' in Zuiderzee is vergeten. Net als op de originele kaart staan bij de Hondsbossche Zeewering de Oude en de Nieuwe Slaperdijk vermeld. De Italiaanse graveur had kennelijk moeite met de 'w', die door een 'r' en een 'o' werd vervangen: 'Den nieuroe Slaper'. Hetzelfde geldt voor Brouwershaven ('Brouroershavê') en Bolsward ('Bolsroert'). Het wapen van Holland staat in spiegelbeeld, hetgeen gebruikelijk ...
Read more
De kaart is een houtsnede; een techniek die bij kaarten niet veel gebruikt is en rond 1600 al tamelijk uit de mode was. De kaart van Holland behoorde tot een zakatlas met tachtig kaarten, waarvan de herkomst niet duidelijk is. In 1585 moest uitgever Zacharias Heyns samen met zijn vader Pieter Heyns omwille van zijn geloofsovertuiging uit Antwerpen vluchten. Waarschijnlijk nam hij toen de houtblokken uit Antwerpen mee. Van de tachtig kaarten hebben er dertig betrekking op de Nederlanden. Niet eerder verscheen een atlas met zoveel detailkaarten van Nederlandse regio's. De hier afgebeelde kaart van Holland toont het kaartbeeld, zoals ...
Read more
Deze kaart van Holland maakte onderdeel uit van het 'Caert-Thresoor', een zakatlas die voor het eerst in 1598 door Barent Langenes in Middelburg en Cornelis Claesz. in Amsterdam werd uitgegeven. Latere edities, waartoe ook de hier afgebeelde kaart behoorde, werden gepubliceerd door Claesz. alleen. In 1600 verscheen een Latijnse editie met een geheel nieuwe tekst, geschreven door Petrus Bertius. De atlas kreeg toen ook een nieuwe titel: 'Tabularum geographicarum contractarum libri'. De kaart van Holland, die hier getoond wordt, komt voor in de Latijnse edities van 1602 en 1606. Het betreft de tweede staat van de koperplaat, waarbij ten opzichte ...
Read more
Deze kaart van Holland maakte oorspronkelijk onderdeel uit van een concurrerende uitgave van Ortelius' 'Epitome', uitgegeven door Johannes Keerbergen. De nieuwe tekst was van de hand van Michael Coignet, terwijl de kaarten in de atlas werden gegraveerd door Ambrosius en Ferdinand Arsenius. De eerste editie in het Latijn kwam in 1601 op de markt. Rond 1604 nam Joan Baptista Vrients de koperplaten over en zette hij de uitgave voort. In 1612 verscheen de laatste Latijnse editie bij Plantijn. De hier afgebeelde kaart van Holland verscheen in de edities van 1609 en 1612. Het is een getrouwe kopie van het tweede ...
Read more
Deze kaart van Holland komt voor in de succesvolle 'Atlas minor', de atlas van Mercator in kwarto-oblongformaat. In 1607 publiceerde Jodocus Hondius sr. de eerste Latijnse uitgave en vele edities in diverse talen zouden volgen. De 'Atlas minor' verscheen in coöperatie met Cornelis Claesz. te Amsterdam en Jan Jansz. te Arnhem. Waarschijnlijk droeg Hondius sr. zelf zorg voor de gravures. Na 1621 gingen de koperplaten over aan een Engelse uitgever en verschenen vier Engelse edities. De hier afgebeelde kaart van Holland verscheen in de Franse edities van de 'Atlas minor' uit 1608, 1613 en 1614. De kaart is slechts ten ...
Read more
Deze kaart van Holland komt voor in de succesvolle 'Atlas minor', de atlas van Mercator in kwarto-oblongformaat. In 1607 publiceerde Jodocus Hondius sr. de eerste Latijnse uitgave en vele edities in diverse talen zouden volgen. De 'Atlas minor' verscheen in coöperatie met Cornelis Claesz. te Amsterdam en Jan Jansz. te Arnhem. Waarschijnlijk droeg Hondius sr. zelf zorg voor de gravures. Na 1621 gingen de koperplaten over aan een Engelse uitgever en verschenen vier Engelse edities. De hier afgebeelde kaart van Holland verscheen in de Engelse edities van de 'Atlas minor' uit 1635, 1637 en 1639. De kaart is slechts ten ...
Read more
Deze kaart van Holland treft men aan in het boek van Johannes Isacius Pontanus over de stad Amsterdam. Dit boek werd uitgegeven door Jodocus Hondius sr. Waarschijnlijk was Hondius sr. ook de auteur van de kaart, waarvan de hoofdkaart gekopieerd is van Hondius' 'Hollandia Comitatus' uit 1607. De kaart is verder voorzien van twee bijkaarten. De historische kaart toont de drie uitmondingen van de Rijn in de Noordzee, zoals dit in de Romeinse tijd moet zijn geweest. De bijkaart van Amstelland biedt een gedetailleerde weergave van het gebied ten zuiden van Amsterdam met de water- en landwegen. De hier afgebeelde ...
Read more
Deze kaart van Holland is een kopie van de Ortelius-kaart uit diens 'Theatrum orbis terrarum'. Aanwijzingen daarvoor zijn onder meer de oriëntatie op het oosten, het wapen van Holland in spiegelbeeld, de kompasroos in de Zuiderzee en de schaalstokken met passer linksonder. Ook inhoudelijk vertoont de kaart grote overeenkomsten. Graveur Saenredam heeft amper zaken toegevoegd. De enige correctie is de toevoeging van de toponiem van Breukelen, die op de kaart van Ortelius was vergeten. Met uitzondering van de plaatsnamen van de grote steden, die romein staan, hebben de toponiemen een mooie cursivering meegekregen. De kaart van Holland werd voor het ...
Read more
Deze in 1613 vervaardigde kaart van Holland vertoont sterke overeenkomsten met de kaart uit de 'Atlas minor' van Jodocus Hondius sr. uit 1607 (eveneens in deze collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Dit blijkt onder meer uit de gestippelde weergave van de ondieptes in de Waddenzee en Zuiderzee. Verder zijn de waterwegen op beide kaarten vrijwel identiek ingetekend. Er is geen moeite gedaan om de kaart te actualiseren. Zo staat de in 1612 drooggemaakte Beemster nog als meer weergegeven, terwijl de Wieringerwaard (1610) nog ontbreekt. Van deze kaart is één staat bekend, die werd gepubliceerd in de kwarto-oblongedities van ...
Read more
Deze kaart van Holland werd gepubliceerd in het 'Nieuw Nederlandtsch caertboeck' van Abraham Goos. Diens kaarten hebben een geheel eigen stijl door het hanteren van een liggend ovaal in een mooi gedecoreerd rechthoekig kader. Goos heeft de kaarten waarschijnlijk zelf in het koper aangebracht. Voor wat betreft de kaart van Holland heeft hij daarbij gebruikgemaakt van de foliokaart 'Comitatus Hollandia' uit 1608 van Willem Jansz. Blaeu. De weergave van de zandbanken bij het Marsdiep en de opname van enkele toponiemen wijzen daarop. Verder heeft Goos het langgerekte Kerkemeer in West-Friesland van Blaeu overgenomen. De weergave van de waterlopen is nauwkeurig ...
Read more
Deze kaart van Holland komt voor in een atlas van de Nederlanden van Pieter van den Keere, de 'Germania Inferior'. Van den Keere blonk uit in het graveren van kaarten, maar een echte geograaf was hij niet. Zijn kaarten waren voornamelijk kopieën van kaarten door andere kaartmakers. Voor zijn atlas maakt hij zelfs gebruik van enkele oude koperplaten, die hij bewerkte en van kostuumfiguren voorzag. De hier afgebeelde kaart van Holland is gebaseerd op de tweede staat van een kaart van Blaeu uit 1604. Van den Keere vulde het kaartbeeld aan met gegevens van een andere kaart van Blaeu uit ...
Read more
Deze kaart van Holland verscheen in haar eerste staat in 1608, voorzien van door Claes Jansz. Visscher ontworpen decoratieve randen met kostuumfiguren en stadsgezichten. Hier afgebeeld is de derde staat, die rond 1650 door Rombout van den Hoeye (1622-1671) in Amsterdam is gepubliceerd. Ten opzichte van de eerste staat bleef het kaartbeeld ongewijzigd en was daarmee dus sterk verouderd. Zo zijn geen van de droogmakerijen in Noord-Holland op de kaart ingetekend. Het kaartbeeld ging nog steeds terug op Jacob van Deventer, maar Blaeu voegde ten opzichte van zijn eerdere kaart uit 1604 veel topografie toe. Bij tal van waterlopen zijn ...
Read more
Deze kaart van Holland is een verkleinde kopie van de wandkaart, die Balthasar Florisz. van Berckenrode in 1629 in opdracht van Henricus Hondius vervaardigde. Daarmee is het de eerste foliokaart die op basis van Van Berckenrodes wandkaart is gepubliceerd. Kenmerkend zijn het wegennet en de weergave van de Kop van Noord-Holland. Net als op de wandkaart toont de foliokaart een inzetkaart, een decoratie met het wapen van Holland en een leeuw boven de titelcartouche. Ook de Schermer is nog een meer, terwijl De Waard is drooggelegd maar nog geen wegenstructuur kent. De steden op de kaart hebben een letter in ...
Read more
Deze kaart van Holland is een verkleinde kopie van de wandkaart, die Balthasar Florisz. van Berckenrode in 1629 in opdracht van Henricus Hondius vervaardigde. Daarmee is het de eerste foliokaart die op basis van Van Berckenrodes wandkaart is gepubliceerd. Kenmerkend zijn het wegennet en de weergave van de Kop van Noord-Holland. Net als op de wandkaart toont de foliokaart een inzetkaart, een decoratie met het wapen van Holland en een leeuw boven de titelcartouche. Ook de Schermer is nog een meer, terwijl De Waard is drooggelegd maar nog geen wegenstructuur kent. De steden op de kaart hebben een letter in ...
Read more
Deze kaart van Holland kwam aanvankelijk voor in een concurrerende editie van de 'Atlas minor', de oblongatlas van Mercator, Hondius en Janssonius. De concurrerende uitgave werd op de markt gebracht door Jan Evertsz. Cloppenburgh. De kaarten in deze atlas kennen een wat groter formaat dan de oorspronkelijke Atlas minor-kaarten en werden gegraveerd door Pieter van den Keere. De hier afgebeelde kaart van Holland is een verkleinde kopie van de foliokaart 'Hollandia' uit de atlas 'Germania Inferior' uit 1617 van Pieter van den Keere (zie elders in deze collectie van gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De Wieringerwaard en de Beemster ...
Read more
Deze kaart van Holland kwam aanvankelijk voor in een concurrerende editie van de 'Atlas minor', de oblongatlas van Mercator, Hondius en Janssonius. De concurrerende uitgave werd op de markt gebracht door Jan Evertsz. Cloppenburgh. De kaarten in deze atlas kennen een wat groter formaat dan de oorspronkelijke Atlas minor-kaarten en werden gegraveerd door Pieter van den Keere. De hier afgebeelde kaart van Holland is een verkleinde kopie van de foliokaart 'Hollandia' uit de atlas 'Germania Inferior' uit 1617 van Pieter van den Keere (zie elders in deze collectie van gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De Wieringerwaard en de Beemster ...
Read more
Deze kaart van Holland is een verkleinde kopie van de foliokaart 'Comitatus Hollandiae' uit 1629 door Balthasar Florisz. van Berckenrode en uitgegeven door Henricus Hondius (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Overeenkomstig de oorspronkelijke kaart staat het wapen van Holland middenboven en de titel linksonder. Verder zijn de meren in Noord-Holland met uitzondering van de Schermer drooggemaakt. Wat ontbreekt is echter het inzetkaartje met de Waddeneilanden. De hier afgebeelde kaart komt voor in een beschrijving van Holland door Marcus Zuerius Boxhorn. Dit boek in kwarto-oblongformaat verscheen in een Latijnse en een Nederlandse editie. In de ...
Read more
Deze kaart van het zuidelijk deel van Holland is gekopieerd naar de foliokaart 'Comitatus Hollandiae' uit 1629 door Balthasar Florisz. van Berckenrode en uitgegeven door Henricus Hondius (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De kaart komt voor in een beschrijving van Holland door Marcus Zuerius Boxhorn. Dit boek in kwarto-oblongformaat verscheen in een Latijnse en een Nederlandse editie. In de Latijnse editie staat boven de kaart en op de keerzijde een typografische tekst; in de Nederlandse editie niet. Deze kaart verscheen dus in de Latijnse editie en wel in 1632.
Read more
Deze kaart van het zuidelijk deel van Holland is gekopieerd naar de foliokaart 'Comitatus Hollandiae' uit 1629 door Balthasar Florisz. van Berckenrode en uitgegeven door Henricus Hondius (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De kaart komt voor in een beschrijving van Holland door Marcus Zuerius Boxhorn. Dit boek in kwarto-oblongformaat verscheen in een Latijnse en een Nederlandse editie. In de Latijnse editie staat boven de kaart en op de keerzijde een typografische tekst; in de Nederlandse editie niet. Deze kaart verscheen dus in de Latijnse editie en wel in 1632.
Read more
Deze kaart van het centrale deel van Holland is gekopieerd naar de foliokaart 'Comitatus Hollandiae' uit 1629 door Balthasar Florisz. van Berckenrode en uitgegeven door Henricus Hondius (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De kaart komt voor in een beschrijving van Holland door Marcus Zuerius Boxhorn. Dit boek in kwarto-oblongformaat verscheen in een Latijnse en een Nederlandse editie. In de Latijnse editie staat boven de kaart en op de keerzijde een typografische tekst; in de Nederlandse editie niet. Deze kaart verscheen dus in de Latijnse editie en wel in 1632.
Read more
Deze kaart van het noordelijk deel van Holland is gekopieerd naar de foliokaart 'Comitatus Hollandiae' uit 1629 door Balthasar Florisz. van Berckenrode en uitgegeven door Henricus Hondius (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De kaart komt voor in een beschrijving van Holland door Marcus Zuerius Boxhorn. Dit boek in kwarto-oblongformaat verscheen in een Latijnse en een Nederlandse editie. In de Latijnse editie staat boven de kaart en op de keerzijde een typografische tekst; in de Nederlandse editie niet. Deze kaart verscheen dus in de Latijnse editie en wel in 1632.
Read more
Opvallend aan deze kaart van Holland is de merkwaardige vormgeving. De op het westen georiënteerde kaart toont voor het overgrote deel de Noordzee, terwijl de provincie Holland slechts een klein gedeelte aan de onderzijde inneemt. De provincie is bovendien niet eens in zijn geheel afgebeeld. Bij het drukproces is destijds het gedeelte rechtsboven met een stuk papier afgedekt geweest. Met behulp van een apart koperplaatje is toen daarna de titelcartouche afgedrukt. Vanwege het afdekken met een stuk papier is een deel van het toponiem 'Keysers plaet' weggevallen en staat er alleen 'Keyse'. Dat deze kaart zo'n eigenaardige constructie kent, heeft ...
Read more
Na het overlijden van Cornelis Claesz. in 1609 werd de uitgave van de 'Tabularum geographicarum contractarum libri' van Petrus Bertius - de voortzetting van het 'Caert-thresoor' - gecontinueerd door Jodocus Hondius jr. Hondius bezat echter niet de oorspronkelijke koperplaten en moest noodgedwongen nieuwe platen laten graveren. Hij deed dat in 1616 in een wat groter formaat. In vergelijking met de oorspronkelijke kaart van Holland uit 1598 (zie elders in deze collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht) verzorgde Hondius enkele aanvullingen. Zo kreeg de kaart lengte- en breedtegraden mee en werden de zandbanken in de Wadden- en Zuiderzee opgenomen. De ...
Read more
Na het overlijden van Cornelis Claesz. in 1609 werd de uitgave van de 'Tabularum geographicarum contractarum libri' van Petrus Bertius - de voortzetting van het 'Caert-thresoor' - gecontinueerd door Jodocus Hondius jr. Hondius bezat echter niet de oorspronkelijke koperplaten en moest in 1616 noodgedwongen nieuwe platen laten graveren. De Beemster is als droogmakerij ingetekend, echter zonder verkaveling. Hoewel van deze kaart slechts één staat bekend is, zijn er verschillende varianten door het al dan niet aanwezig zijn van typografische tekst boven de kaart en op de keerzijde en door verschillen in die tekst. De hier afgebeelde kaart heeft geen typografische ...
Read more
Na het overlijden van Cornelis Claesz. in 1609 werd de uitgave van de 'Tabularum geographicarum contractarum libri' van Petrus Bertius - de voortzetting van het 'Caert-thresoor' - gecontinueerd door Jodocus Hondius jr. Hondius bezat echter niet de oorspronkelijke koperplaten en moest noodgedwongen nieuwe platen laten graveren. Hij deed dat in een wat groter formaat. Een aanvulling is dat het riviertje De Rotte is doorgetrokken tot aan de Oude Rijn. Hoewel van deze kaart slechts één staat bekend is, zijn er verschillende varianten door het al dan niet aanwezig zijn van typografische tekst boven de kaart en op de keerzijde en ...
Read more
Deze kaart van Holland is gebaseerd op de foliokaart uit 1629 van Van Berckenrode. Verder zijn er qua kaartbeeld en decoratieve elementen grote overeenkomsten met de kaart van Marcus Zuerius Boxhorn (beide kaarten zijn eveneens opgenomen in deze collectie gedigitaliseerde kaarten). Het enige onderscheid zit hem in het feit dat bij Boxhorn de Schermer nog een meer is, terwijl bij de kaart van Colom van een droogmakerij sprake is. Uitzonderlijk is de toepassing van de Franse taal bij de toponiemen, zoals 'La Mer Oceane' en 'Partie de le Frise'. Het Frans kwam bij kaarten pas aan het einde van de ...
Read more
Deze kaart van Holland is gebaseerd op de foliokaart uit 1629 van Van Berckenrode. Verder zijn er qua kaartbeeld en decoratieve elementen grote overeenkomsten met de kaart van Marcus Zuerius Boxhorn (beide kaarten zijn eveneens opgenomen in deze collectie gedigitaliseerde kaarten). Het enige onderscheid zit hem in het feit dat bij Boxhorn de Schermer nog een meer is, terwijl bij de kaart van Colom van een droogmakerij sprake is. De in 1635 gepubliceerde kaart komt in vijf staten voor. Afgebeeld is de vierde staat, waarbij ten opzichte van de derde staat '2. P. 28' rechtsboven is toegevoegd. Deze vierde staat ...
Read more
Deze kaart van Holland is gebaseerd op de foliokaart uit 1629 van Van Berckenrode (zie elders in deze collectie gedigitaliseerde kaarten). De kaart komt in twee staten voor. Afgebeeld is de tweede staat, waarbij ten opzichte van de eerste staat het nummer '33' rechtsonder is toegevoegd. Deze tweede staat komt voor in de uitgave van Coloms oblong-atlas uit circa 1660.
Read more
Van Cornelis Danckerts jr. (1603-1656) zijn louter losse kaarten bekend. Deze kaart van Holland is daar een voorbeeld van. Het betreft een getrouwe kopie van de kaart 'Comitatus Hollandiae novissima descriptio' van Balthasar Florisz. van Berckenrode, uitgegeven door Henricus Hondius in 1629 (zie elders in deze collectie van gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Niet alleen inhoudelijk is deze kaart nagevolgd; ook het decoratieve gedeelte is gekopieerd. De cartouche linksboven bevat echter nu de titel in plaats van de opdracht aan het Amsterdamse stadsbestuur. Het stadswapen van Amsterdam is verwijderd, hoewel het wapenschildje nog wel in lege vorm aanwezig is. ...
Read more
Deze kaart van het noordelijk deel van Holland kent een Latijnse tekst op de keerzijde en werd tussen 1644 en 1655 gepubliceerd in de Latijnse edities van het 'Theatrum orbis terrarum' door Joan Blaeu. Van de kaart bestaan twee staten: één met de Schermer als meer en de Heerhugowaard als onverkavelde droogmakerij en één met zowel de Schermer als de Heerhugowaard als verkavelde polders. De laatstgenoemde, tweede staat dateert van ná 1642.
Read more
Deze kaart van Holland verving destijds die van Henricus Hondius uit 1629 in de Mercator-Hondius-Janssonius-atlas. De kaart van Hondius verving op zijn beurt die van Gerard Mercator uit 1585 (zie voor beide kaarten elders in deze collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De hier afgebeelde kaart is dus de derde kaart van Holland in de lange geschiedenis van de Mercator-Hondius-Janssonius-atlas. Hoewel de kaart voor een tamelijk groot deel identiek is aan de Hondius-kaart van 1629, zijn er met name in het noorden en zuiden enkele voorname vernieuwingen aangebracht. Er is bijvoorbeeld geen inzetkaart met de Waddeneilanden meer, waardoor Vlieland ...
Read more
Deze kaart van Holland kent drie staten van de koperplaat. De eerste staat van Johannes Janssonius (1647, zie elders in deze collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht) verving destijds die van Henricus Hondius uit 1629 in de Mercator-Hondius-Janssonius-atlas. De kaart van Hondius verving op zijn beurt die van Gerard Mercator uit 1585 (zie voor beide kaarten elders in deze collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De kaart van Janssonius is dus de derde kaart van Holland in de lange geschiedenis van de Mercator-Hondius-Janssonius-atlas. Hoewel de kaart voor een tamelijk groot deel identiek is aan de Hondius-kaart van 1629, ...
Read more
Deze kaart van Holland komt voor in twee Duitse edities van de 'Atlas minor', een kwarto-oblongatlas naar de oorspronkelijke uitgave van Gerard Mercator. In de lange historie van deze atlas is dit de vierde kaart van Holland. Het kaartbeeld is dit keer ontleend aan Van Berckenrode. Johannes Janssonius verving voor de laatste edities van de 'Atlas minor' alle ovale kaartjes van Abraham Goos door nieuwe (zie voor zowel Van Berckenrode als Goos elders in deze collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Deze nieuwe kaarten werden gegraveerd door Pieter van den Keere, die toen reeds de 76-jarige leeftijd had bereikt. ...
Read more
Deze kaart van Holland is gebaseerd op de foliokaart uit 1629 van Balthasar Florisz. van Berckenrode (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Kenmerkend daarvoor zijn het wapen van Holland middenboven en het inzetkaartje met de Waddeneilanden rechtsboven. Linksonder bevindt zich voorts de titelcartouche, doch het karakteristieke leeuwtje is niet van Van Berckenrode overgenomen. Inhoudelijk heeft Merian de tweede staat van de foliokaart 'Hollandia Comitatus' van Willem Jansz. Blaeu (1634) nagevolgd. Dat betekent dat alle meren in Noord-Holland als droogmakerij staan ingetekend en dat ook de trekvaart tussen Haarlem en Amsterdam is weergegeven. De kaart van ...
Read more
Deze kaart van het noordelijk deel van Holland is vervaardigd door Guillaume Sanson, de zoon respectievelijk kleinzoon van Nicolas Sanson II en Nicolas Sanson I. De Sansons vertegenwoordigden het belangrijkste Franse kartografengeslacht in de 17de eeuw. Guillaume Sanson maakte de kaart in opdracht van de uitgever Alexis Hubert Jaillot. Jaillot maakte een atlas op zeer groot formaat, waardoor de kaarten van veel gebieden met behulp van twee koperplaten gedrukt moesten worden. Zo ook Holland. Dit gewest werd in een noordelijk en een zuidelijk blad verdeeld. De beide bladen werden niet alleen in atlasvorm verkocht. Ze werden ook los verhandeld, zowel ...
Read more
Deze kaart van het noordelijk deel van Holland is vervaardigd door Guillaume Sanson, de zoon respectievelijk kleinzoon van Nicolas Sanson II en Nicolas Sanson I. De Sansons vertegenwoordigden het belangrijkste Franse kartografengeslacht in de 17de eeuw. Guillaume Sanson maakte de kaart in opdracht van de uitgever Alexis Hubert Jaillot. Jaillot maakte een atlas op zeer groot formaat, waardoor de kaarten van veel gebieden met behulp van twee koperplaten gedrukt moesten worden. Zo ook Holland. Dit gewest werd in een noordelijk en een zuidelijk blad verdeeld. De beide bladen werden niet alleen in atlasvorm verkocht. Ze werden ook los verhandeld, zowel ...
Read more
Deze kaart van het noordelijk deel van Holland is vervaardigd door Guillaume Sanson, de zoon respectievelijk kleinzoon van Nicolas Sanson II en Nicolas Sanson I. De Sansons vertegenwoordigden het belangrijkste Franse kartografengeslacht in de 17de eeuw. Guillaume Sanson maakte de kaart in opdracht van de uitgever Alexis Hubert Jaillot. Jaillot maakte een atlas op zeer groot formaat, waardoor de kaarten van veel gebieden met behulp van twee koperplaten gedrukt moesten worden. Zo ook Holland. Dit gewest werd in een noordelijk en een zuidelijk blad verdeeld. De beide bladen werden niet alleen in atlasvorm verkocht. Ze werden ook los verhandeld, zowel ...
Read more
Deze kaart van het zuidelijk deel van Holland is vervaardigd door Guillaume Sanson, de zoon respectievelijk kleinzoon van Nicolas Sanson II en Nicolas Sanson I. De Sansons vertegenwoordigden het belangrijkste Franse kartografengeslacht in de 17de eeuw. Guillaume Sanson maakte de kaart in opdracht van de uitgever Alexis Hubert Jaillot. Jaillot maakte een atlas op zeer groot formaat, waardoor de kaarten van veel gebieden met behulp van twee koperplaten gedrukt moesten worden. Zo ook Holland. Dit gewest werd in een noordelijk en een zuidelijk blad verdeeld. De beide bladen werden niet alleen in atlasvorm verkocht. Ze werden ook los verhandeld, zowel ...
Read more
Deze kaart van het zuidelijk deel van Holland is vervaardigd door Guillaume Sanson, de zoon respectievelijk kleinzoon van Nicolas Sanson II en Nicolas Sanson I. De Sansons vertegenwoordigden het belangrijkste Franse kartografengeslacht in de 17de eeuw. Guillaume Sanson maakte de kaart in opdracht van de uitgever Alexis Hubert Jaillot. Jaillot maakte een atlas op zeer groot formaat, waardoor de kaarten van veel gebieden met behulp van twee koperplaten gedrukt moesten worden. Zo ook Holland. Dit gewest werd in een noordelijk en een zuidelijk blad verdeeld. De beide bladen werden niet alleen in atlasvorm verkocht. Ze werden ook los verhandeld, zowel ...
Read more
Deze kaart van het zuidelijk deel van Holland is vervaardigd door Guillaume Sanson, de zoon respectievelijk kleinzoon van Nicolas Sanson II en Nicolas Sanson I. De Sansons vertegenwoordigden het belangrijkste Franse kartografengeslacht in de 17de eeuw. Guillaume Sanson maakte de kaart in opdracht van de uitgever Alexis Hubert Jaillot. Jaillot maakte een atlas op zeer groot formaat, waardoor de kaarten van veel gebieden met behulp van twee koperplaten gedrukt moesten worden. Zo ook Holland. Dit gewest werd in een noordelijk en een zuidelijk blad verdeeld. De beide bladen werden niet alleen in atlasvorm verkocht. Ze werden ook los verhandeld, zowel ...
Read more
Deze kaart van Holland is een kopie van de kaarten van Claes Jansz. Visscher en Frederick de Wit (zie voor latere staten van beide kaarten elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Zowel het kaartbeeld als het decoratieve gedeelte is overgenomen, waaronder de schepen in de Noord- en Zuiderzee, de omkadering van het inzetkaartje en de figuren bij de schaalstokken. De reliëfweergave van de Veluwe en de invulling van het gedeelte van Friesland berusten op Visscher; de entourage van het wapen van Holland op De Wit. Laatstgenoemde is ook nagevolgd bij het inzetkaartje, onder meer voor wat ...
Read more
Deze kaart van Holland is een kopie van de kaart van Frederick de Wit (zie voor een latere staat van de kaart elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Kenmerkend zijn bijvoorbeeld de entourage van het wapen van Holland rechtsboven, de ligging van Schokland en de 'lege' plattegrond van Amsterdam. Ten opzichte van de kaart van De Wit brengt de kaart van Carolus geen nieuwe zaken voor het voetlicht. Er bestaan twee staten van de koperplaat, die beide niet gedateerd zijn. De eerste staat is opgenomen in een atlas van Frederick de Wit en verscheen omstreeks 1680. ...
Read more
Deze kaart van Holland werd gepubliceerd door Carel Allard (1648-1706). Diens kaarten zijn niet gedateerd. Op grond van het feit dat aan Allard in 1683 door de Staten van Holland en West-Friesland een privilege op het uitgeven van kaarten werd verleend, kan de hier afgebeelde kaart op 1683 worden gedateerd. Het betreft hier namelijk een tweede staat van de koperplaat mét privilege; de eerste staat kent dit privilege nog niet en is dus vóór 1683 uitgegeven. De kaart is een kopie van de derde staat van de kaart van Claes Jansz. Visscher (zie voor de vijfde staat elders in de ...
Read more
Deze kaart van Holland behoort tot de zogeheten 'tweede generatie' foliokaarten naar de kaart Van Berckenrode uit 1629 (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Kenmerkend voor de tweede generatie zijn de titelstrook aan de bovenzijde, het wapen van Holland rechtsboven en het inzetkaartje met de Waddeneilanden linksonder. Frederick de Wit gebruikte als voorbeeld de derde staat van de kaart 'Comitatus Hollandiæ [...]', uitgegeven door Claes Jansz. Visscher (zie voor de vijfde staat elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Kenmerkend voor het navolgen van Visscher is de weergave van de stadsomwalling van ...
Read more
Deze kaart van Holland werd door Pieter Mortier gekopieerd naar die van Sanson en Jaillot, die vanaf 1673 in de Parijse 'Atlas nouveau' werd gepubliceerd (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Mortier maakte van deze atlas in 1692 een nadruk, een zogeheten 'contrefaçon hollandaise'. Op het titelblad en op de kaarten vermeldde hij aanvankelijk alleen Jaillot. Pas jaren later durfde Mortier het aan de kaarten zijn eigen impressum mee te geven. De nadruk van de 'Atlas nouveau' bracht Mortier in samenwerking met de gebroeders Huguetan uit, die hem vooral financieel steunden. De koperplaten werden in ...
Read more
Deze kaart van het noordelijk deel van Holland werd door Pieter Mortier gekopieerd naar die van Sanson en Jaillot, die vanaf 1673 in de Parijse 'Atlas nouveau' werd gepubliceerd (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Mortier maakte van deze atlas in 1692 een nadruk, een zogeheten 'contrefaçon hollandaise'. Op het titelblad en op de kaarten vermeldde hij aanvankelijk alleen Jaillot. Pas jaren later durfde Mortier het aan de kaarten zijn eigen impressum mee te geven. De nadruk van de 'Atlas nouveau' bracht Mortier in samenwerking met de gebroeders Huguetan uit, die hem vooral financieel steunden. ...
Read more
Deze kaart van het zuidelijk deel van Holland werd door Pieter Mortier gekopieerd naar die van Sanson en Jaillot, die vanaf 1673 in de Parijse 'Atlas nouveau' werd gepubliceerd (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Mortier maakte van deze atlas in 1692 een nadruk, een zogeheten 'contrefaçon hollandaise'. Op het titelblad en op de kaarten vermeldde hij aanvankelijk alleen Jaillot. Pas jaren later durfde Mortier het aan de kaarten zijn eigen impressum mee te geven. De nadruk van de 'Atlas nouveau' bracht Mortier in samenwerking met de gebroeders Huguetan uit, die hem vooral financieel steunden. ...
Read more
Op deze kaart van Holland zijn de droogmakerijen in Noord-Holland niet afgebeeld, hetgeen toentertijd zeer ongebruikelijk was. Daarentegen zijn de trekvaarten tussen Amsterdam en Haarlem en tussen Haarlem en Leiden wel ingetekend. Ofschoon de waterwegen tamelijk schematisch zijn afgebeeld, telt de kaart - het formaat in aanmerking nemend - een groot aantal plaatsnamen en plaatsnamen. Amsterdam en Rotterdam zijn de enige steden met een plattegrond; andere steden zijn met een of twee torentjes aangeduid. Utrecht is weergegeven middels een profiel. Van de kaart is één staat bekend. Men treft de kaart aan in atlassen van Peeters en De Afferden, alle ...
Read more
Deze kaart van het noordelijk deel van Holland is gekopieerd naar de derde staat van de foliokaart van Claes Jansz. Visscher of die van Frederick de Wit (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De uitsnede van het gebied is identiek. Een enkele foutieve spelling daargelaten, mag de weergave van de toponiemen nauwkeurig genoemd worden. Enkele regio's hebben een Italiaanse naam gekregen, zoals 'Mare di Haerlem'. De plattegronden van de steden zijn bloksgewijs ingevuld, hetgeen totaal in strijd was met de werkelijkheid. De Venetiaan Vincenzo Coronelli heeft de kaart waarschijnlijk zelf gegraveerd. De kaart komt - ...
Read more
Deze kaart van het zuidelijk deel van Holland is gekopieerd naar de derde staat van de foliokaart van Claes Jansz. Visscher of die van Frederick de Wit (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De uitsnede van het gebied is identiek, doch het inzetkaartje met de Waddeneilanden is niet overgenomen. Een enkele foutieve spelling daargelaten, mag de weergave van de toponiemen nauwkeurig genoemd worden. Enkele regio's hebben een Italiaanse naam gekregen, zoals 'Parte di Brabante'. De plattegronden van de steden zijn bloksgewijs ingevuld, hetgeen totaal in strijd was met de werkelijkheid. De Venetiaan Vincenzo Coronelli heeft ...
Read more
Deze kaart van Holland en een groot gedeelte ten oosten van dit gewest is een prototype geweest voor veel latere kaarten. Kenmerkend zijn de oriëntatie op het noorden en het grotere afgebeelde gebied in het oosten. Ook het grote formaat voor een atlaskaart is karakteristiek; de kaart diende in geval van opname in een atlas aan de boven- en rechterzijde gevouwen te worden. Bij de meeste atlaskaarten van Holland strekt het gedeelte ten oosten van het gewest tot aan Kampen. Op de kaart van Visscher ligt de begrenzing tot voorbij de IJssel. Vrijwel geheel Friesland en zelfs een deel van ...
Read more
Deze kaart van Holland is een verkleinde en vereenvoudigde weergave van de derde staat van de foliokaart van Claes Jansz. Visscher (zie voor een latere staat elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Alle meren in Noord-Holland staan als droogmakerij ingetekend en verder toont de kaart de trekvaarten tussen Amsterdam en Haarlem, tussen Haarlem en Leiden en tussen Muiden en Naarden. Anthoni de Winter heeft een identieke kaart op een wat groter formaat gemaakt voor het boek 'Description de tout l'univers [...]', in 1707 uitgegeven in Amsterdam door François Halma (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten ...
Read more
Hoewel gebaseerd op de foliokaart van Van Berckenrode (1629, zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht), gaf Claes Jansz. Visscher deze kaart van Holland in 1652 een eigen gezicht. Daartoe veranderde hij de vormgeving. Er kwam een grote titelstrook aan de bovenzijde, het inzetkaartje werd verplaatst van rechtsboven naar linksonder en het wapen van Holland ging naar de rechter bovenhoek. Visschers kaart kreeg veel navolging en werd gekopieerd door Frederick de Wit, Justus Danckerts en Carel Allard. Inhoudelijk steunt het kaartbeeld op de vijfde staat van de wandkaart van Holland door Balthasar Florisz. van Berckenrode en ...
Read more
Deze kaart van Holland maakt onderdeel uit van een door François Halma in Amsterdam uitgegeven atlas, de 'Description de tout l'univers'. Deze atlas is een samenvatting van vier Franse atlassen van de continenten door de kartografenfamilie Sanson. In het deel over Europa treft men echter geen kaart van Holland aan. Halma heeft deze kaart dan ook zelf aan zijn atlas toegevoegd. Anthoni de Winters naam komt niet op deze kaart voor, maar hij wordt wel als graveur genoemd op verscheidene andere kaarten in Halma's atlas. De kaart van Holland is een wat uitvergrote versie van de kaart, die de Winter ...
Read more
Deze kaart van Holland maakt onderdeel uit van een door François Halma in Amsterdam uitgegeven atlas, de 'Description de tout l'univers'. Deze atlas is een samenvatting van vier Franse atlassen van de continenten door de kartografenfamilie Sanson. In het deel over Europa treft men echter geen kaart van Holland aan. Halma heeft deze kaart dan ook zelf aan zijn atlas toegevoegd. Anthoni de Winters naam komt niet op deze kaart voor, maar hij wordt wel als graveur genoemd op verscheidene andere kaarten in Halma's atlas. De kaart van Holland is een wat uitvergrote versie van de kaart, die de Winter ...
Read more
Deze kaart van Holland is gekopieerd naar de kaart 'Hollandiae Comitatus' van Nicolaas Visscher II (ca. 1690, zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). In het oosten is echter een iets groter gebied afgebeeld, terwijl een noordelijk stuk ontbreekt. Dit heeft de maker van de kaart, Caspar Specht, op de hier afgebeelde eerste staat trachten te compenseren door opname van het inzetkaartje linksboven met daarop de waddeneilanden Texel en Vlieland. Desondanks ontbrak een kleine strook met het zuidelijke deel van Wieringen. Op de tweede staat is dit gecorrigeerd (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van ...
Read more
Deze kaart van Holland is gekopieerd naar de kaart 'Hollandiae Comitatus' van Nicolaas Visscher II (ca. 1690, zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). In het oosten is echter een iets groter gebied afgebeeld, terwijl een noordelijk stuk ontbreekt. Dit heeft de maker van de kaart, Caspar Specht, op de eerste staat uit 1704 trachten te compenseren door opname van het inzetkaartje linksboven met daarop de waddeneilanden Texel en Vlieland. Desondanks ontbrak een kleine strook met het zuidelijke deel van Wieringen (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Op de hier afgebeelde ...
Read more
Deze kaart van Holland komt voor in een atlas, gepubliceerd in Napels door Vincenzo Coronelli in 1706. De atlas bevat stadsplattegronden, stadsgezichten en kaarten met betrekking tot de landen, die verwikkeld waren in de Spaanse Successieoorlog. De kaart is opgenomen in het hoofdstuk over de Noordelijke Nederlanden. Hoewel de titel van de kaart een juiste verwijzing naar de Verenigde Nederlanden bevat en ook de leeuw met zwaard correct is, blijkt het kaartbeeld alleen op Holland te slaan. De kaart is nog gebaseerd op de 16de-eeuwse kaart van Jacob van Deventer en vertoont dus een sterk verouderd beeld. Aangezien de Zijpe ...
Read more
Deze kaart van Holland is een kopie van de kaart 'Comitatus Hollandiæ' uit de 'L'atlas en abregé', door Jacques Peeters in 1692 in Antwerpen uitgegeven. De oorspronkelijke kaart is gegraveerd door Jacques Harrewijn. Inhoudelijk komt het kaartbeeld overeen en ook de decoraties zijn identiek. De naam van de graveur en de uitgever ontbreken nu echter. De kaart kent niet alleen een Spaanse titel, maar ook enkele Spaanse toponiemen ('Mar de Alemania', 'Parte de Brabante' etcetera). De oorspronkelijke atlas van Peeters kreeg in de Spaanse uitgave de titel 'El atlas abreviado' en werd op de markt gebracht door Don Francisco De ...
Read more
Deze kaart van het zuidelijk deel van Holland komt voor in een atlas van de XVII Provinciën, uitgegeven door de Amsterdamse firma Ottens. De kaart was met name bedoeld ter oriëntatie voor reizigers. Het kaartbeeld is grotendeels gekopieerd naar de 'Nieuwe kaart der provincie van Holland' van Isaak Tirion (1739). Op de kaart van Ottens zijn echter de verveningsactiviteiten in Schieland en Rijnland ingetekend. Die activiteiten vindt men wel terug op Tirions deelkaart van het zuidelijk deel van Holland (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Mogelijk heeft Ottens ook die kaart benut.
Read more
Aangezien deze kaart van Holland voor het eerst voorkomt in Pieter van der Aas 'Le nouveau theatre du monde' uit 1713, kan de kaart als zodanig gedateerd worden. Van der Aa liet decoratieve kaarten vervaardigen, waarvan de kaart van Holland een mooi voorbeeld is. Om ervoor te zorgen dat het gewest in een fraai rechthoekig kader zou passen, werd het kaartbeeld echter in noord-zuidelijke richting verkort. De schaal van noord naar zuid gemeten is dan ook circa 1:660.000 en van west naar oost circa 1:460.000! Het kaartbeeld zelf was reeds verouderd, toen het in 1713 gepubliceerd werd. Weergegeven is namelijk ...
Read more
Deze summiere kaart van Holland is een kopie van de kaart 'Ollandt', dat in 1598 in Brescia werd uitgegeven en dat op zijn beurt weer een navolging is van de oorspronkelijke kaart uit 1577 van Filips Galle (zie voor beide kaarten elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Ruim een eeuw na dato werd dus nog een ongewijzigde kopie op de markt gebracht, die ook nog eens buitengewoon matig is vervaardigd! De Zijpe heeft nog steeds geen verkaveling en de toentertijd al lang drooggelegde Noord-Hollandse meren zijn nog één grote watermassa. Verder zijn namen van de belangrijkste ...
Read more
Deze fraaie kaart van Zuid-Holland is in de voorliggende vorm tamelijk uniek. De kaart bestaat namelijk uit 44 kaartbladen en 5 lege 'opvul'bladen, die op linnen zijn geplakt en aldus gevouwen in een foedraal eenvoudig op te bergen was. Het is daarmee als het ware een kleine wandkaart geworden. Oorspronkelijk zijn de deelkaarten echter bedoeld om opgenomen te worden in een atlas. Deze atlas werd rond 1740 vermoedelijk eerst gepubliceerd door Jacob Keizer te Almelo. Diens impressum is nog vaag zichtbaar in de cartouche linksonder: 'tot Almeloo by Jacobus Keizer'. De atlas werd vanaf circa 1750 opnieuw uitgegeven door de ...
Read more
Deze kaart van Holland is een navolging van de kaart 'Hollandiae Comitatus' van Nicolaas Visscher II (ca. 1690, zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). In het oosten is echter een veel kleiner gebied afgebeeld. Ook is er vanwege het kleinere formaat voor wat betreft de weergave van het land een kartografische generalisatie toegepast. De detaillering is dus minder dan bij Visscher, evenals het aantal toponiemen. Wel zijn in de zee enkele wijzigingen doorgevoerd en namen toegevoegd. In het Enkhuizer Zand is nu een doorvaart met betonning afgebeeld. Tussen Vlieland en Terschelling treft men de zeegaten ...
Read more
Deze kaart van Holland is een kopie van de kaart 'Hollandiae Comitatus' van Nicolaas Visscher II (ca. 1690, zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Aan de noord- en oostzijde is het afgebeelde gebied echter wat verkleind. Inhoudelijk heeft de Neurenbergse firma Homann, die de kaart uitgaf, geen wijzigingen doorgevoerd. Vrijwel alle toponiemen zijn overgenomen, hoewel er kleine verschillen in de spelling zijn opgetreden. Ten oosten van 's-Hertogenbosch zijn toegevoegd 'Maasland' en 'Heerlykhd. van Ravenstein'. Onder meer hieruit blijkt dat Homann voor de weergave van de zuidelijke gebieden gebruik maakte van de tweede staat van de ...
Read more
Deze enorme wandkaart van Holland (veertig bladen, 162 x 299 cm!) werd oorspronkelijk gepubliceerd door de Amsterdammer Jacob Aertsz. Colom in 1639. Daartoe kopieerde hij de derde editie (1637) van de in 1621 uitgegeven wandkaart van Balthasar Florisz. van Berckenrode. In die editie van Claes Jansz. Visscher kreeg de kaart namelijk de langgerekte vorm door toevoeging van de waddeneilanden. Tevens werkte Visscher de Zuid-Hollandse Eilanden en West-Brabant bij, hetgeen terugkomt in de kaart van Colom. In de vormgeving volgde Colom eveneens Visschers creatie. De waddeneilanden bevinden zich dus niet meer in een inzetkaart, maar zijn rechts toegevoegd. Verder is het ...
Read more
Deze kaart van Holland is uitgegeven door Giambatista Albrizzi in Venetië. Albrizzi publiceerde een Italiaanse navolging van de 'Tegenwoordige staat' van Isaak Tirion. Verscheidene kaarten in dit werk dragen ook de naam van Tirion, maar op de kaart van Holland ontbreekt die. De kaart is ook geen kopie van Tirions 'Nieuwe kaart van der provincie Holland' (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Er is geen inzetkaart, het formaat is anders en de titel en de schaalstokken staan op een andere plaats. Het kaartbeeld is verouderd, zo blijkt met name uit de weergave van de Kop ...
Read more
Deze kaart van Holland is een kopie van de door Albrizzi in 1740 in Venetië uitgegeven kaart (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De Venetiaanse uitgave maakt onderdeel uit van een navolging van de atlas van Isaak Tirion. Net zo min als Albrizzi's kaart is deze kaart een kopie van de kaart van Holland door Isaak Tirion. Hoewel de kaart van Albrizzi nauwkeurig is overgenomen en de schaal identiek is, blijkt de gravure matig. Ten opzichte van het origineel kent de kopie een smaller kader en bevindt zich rechtsboven en -onder tekstgedeelten buiten het kader. ...
Read more
Deze kaart van Holland is een nauwgezette kopie van de tweede staat van de kaart 'Hollandiae Comitatus' van Caspar Specht, in de uitgave van de firma Ottens (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Door de titelcartouche rechtsboven te plaatsen is van Friesland niets meer te zien. Aan de zuidzijde is de kaart ten opzichte van het origineel iets ingekort, waardoor het Liesbos ten westen van Breda niet meer voorkomt. Van de kaart zijn twee staten bekend. De eerste staat is hier afgebeeld en heeft het adres van Matthäus Seutter en komt voor in atlassen van ...
Read more
Deze kaart van Holland is een nauwgezette kopie van de tweede staat van de kaart 'Hollandiae Comitatus' van Caspar Specht, in de uitgave van de firma Ottens (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Door de titelcartouche rechtsboven te plaatsen is van Friesland niets meer te zien. Aan de zuidzijde is de kaart ten opzichte van het origineel iets ingekort, waardoor het Liesbos ten westen van Breda niet meer voorkomt. Van de kaart zijn twee staten bekend. De eerste staat heeft het adres van Matthäus Seutter en komt voor in atlassen van deze Augsburgse uitgever (eveneens ...
Read more
Deze kaart van Holland is een vereenvoudigde weergave van de tweede staat van de kaart 'Hollandiae Comitatus' van Caspar Specht, in de uitgave van de firma Ottens (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Net als bij de kaart van Specht wordt een groot gedeelte ten oosten van Holland afgebeeld en verder is een inzetkaartje met de waddeneilanden opgenomen. Details als de weergave van de verveningskanalen bij Veenendaal en de 'Verwaaide zandbergen' op de Veluwe wijzen eveneens op de relatie met de kaart van Specht. Niettemin voegde Tirion ook nieuwe topografie toe. Voor het eerst is ...
Read more
Deze kaart van het centrale deel van Holland geeft een treffend beeld van de ruimtelijke toestand van het gebied in het midden van de 18de eeuw. Zo vestigt de kaart volop de aandacht op de toenmalige verveningsactiviteiten in het veenweidegebied. Bij Katwijk is het 'Concept doorgraving' te zien, ten behoeve van de afwatering van de sinds de vroege Middeleeuwen verlande Oude Rijn. De kaart van Tirion heeft veel overeenkomsten met de derde editie van de wandkaart van het Hoogheemraadschap van Rijnland uit 1746. Het afgebeelde gebied is vrijwel gelijk en vooral de weergave van de verveningsactiviteiten stemt overeen. Het lijkt ...
Read more
Deze kaart van Holland verscheen vanaf 1748 in een atlas uitgegeven door Georges-Louis Le Rouge, de 'Atlas nouveau portatif à l'usage des militaires'. Uit vermeldingen op andere kaarten in deze atlas blijkt dat Le Rouge niet alleen de uitgever van het kaartmateriaal is, maar ook de maker. De kaart van Holland bood op het moment van verschijnen een verouderd beeld. De weergave van de Kop van Noord-Holland en de waterwegen ten oosten van de Vecht stemmen nog overeen met de kaarten uit de eerste helft van de 17de eeuw van Van Berckenrode. De kaart is gekopieerd naar de kaart 'Les ...
Read more
Deze kaart van Holland is een zogeheten indexkaart of bladwijzerkaart. Over de kaart is een genummerde vlakverdeling aangebracht, die verwijzen naar negen deelkaarten (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De indexkaart en de deelkaarten waren bedoeld ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. De hier afgebeelde kaart is een kopie van de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een ...
Read more
Deze kaart van Holland is een zogeheten indexkaart of bladwijzerkaart. Over de kaart is een genummerde vlakverdeling aangebracht, die verwijzen naar negen deelkaarten (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De indexkaart en de deelkaarten waren bedoeld ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. De hier afgebeelde kaart is een kopie van de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een ...
Read more
Deze kaart is één van de negen deelkaarten die, samen met een indexkaart, bedoeld waren ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. Al deze kaarten zijn gedigitaliseerd en aanwezig in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht. Het kaartbeeld van de hier afgebeelde kaart is gekopieerd naar de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een weinig homogene wijze. Verder heeft Robert de Vaugondy ...
Read more
Deze kaart is één van de negen deelkaarten die, samen met een indexkaart, bedoeld waren ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. Al deze kaarten zijn gedigitaliseerd en aanwezig in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht. Het kaartbeeld van de hier afgebeelde kaart is gekopieerd naar de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een weinig homogene wijze. Zo kennen de droogmakerijen geen ...
Read more
Deze kaart is één van de negen deelkaarten die, samen met een indexkaart, bedoeld waren ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. Al deze kaarten zijn gedigitaliseerd en aanwezig in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht. Het kaartbeeld van de hier afgebeelde kaart is gekopieerd naar de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een weinig homogene wijze. Verder heeft Robert de Vaugondy ...
Read more
Deze kaart is één van de negen deelkaarten die, samen met een indexkaart, bedoeld waren ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. Al deze kaarten zijn gedigitaliseerd en aanwezig in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht. Het kaartbeeld van de hier afgebeelde kaart is gekopieerd naar de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een weinig homogene wijze. Verder heeft Robert de Vaugondy ...
Read more
Deze kaart is één van de negen deelkaarten die, samen met een indexkaart, bedoeld waren ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. Al deze kaarten zijn gedigitaliseerd en aanwezig in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht. Het kaartbeeld van de hier afgebeelde kaart is gekopieerd naar de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een weinig homogene wijze. Verder heeft Robert de Vaugondy ...
Read more
Deze kaart is één van de negen deelkaarten die, samen met een indexkaart, bedoeld waren ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. Al deze kaarten zijn gedigitaliseerd en aanwezig in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht. Het kaartbeeld van de hier afgebeelde kaart is gekopieerd naar de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een weinig homogene wijze. Verder heeft Robert de Vaugondy ...
Read more
Deze kaart is één van de negen deelkaarten die, samen met een indexkaart, bedoeld waren ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. Al deze kaarten zijn gedigitaliseerd en aanwezig in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht. Het kaartbeeld van de hier afgebeelde kaart is gekopieerd naar de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een weinig homogene wijze. Verder heeft Robert de Vaugondy ...
Read more
Deze kaart is één van de negen deelkaarten die, samen met een indexkaart, bedoeld waren ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. Al deze kaarten zijn gedigitaliseerd en aanwezig in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht. Het kaartbeeld van de hier afgebeelde kaart is gekopieerd naar de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een weinig homogene wijze. Verder heeft Robert de Vaugondy ...
Read more
Deze kaart is één van de negen deelkaarten die, samen met een indexkaart, bedoeld waren ter opname in een atlas, de 'Atlas portatif universel et militaire' van de firma Robert de Vaugondy. Al deze kaarten zijn gedigitaliseerd en aanwezig in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht. Het kaartbeeld van de hier afgebeelde kaart is gekopieerd naar de tweede staat van de kaart van Caspar Specht, in de uitgave van Ottens (eveneens in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). De wegen zijn slechts gedeeltelijk overgenomen en wel op een weinig homogene wijze. Verder heeft Robert de Vaugondy ...
Read more
Op het moment van publiceren was het beeld van deze kaart reeds erg verouderd. In Noord-Holland zijn alleen de Beemster en de Purmer als droogmakerij weergegeven, terwijl de Schermer en de Heerhugowaard nog steeds als meren zijn voorgesteld. Het gaat hier om de situatie van circa 1620. De kaart toont de Kromme Rijn en de Oude Rijn als belangrijke, brede rivieren, zoals dat in de Romeinse Tijd het geval was. De trekvaarten tussen Amsterdam en Haarlem en tussen Haarlem en Leiden zijn met een dubbele lijn aangegeven en lijken daardoor wegen. Opmerkelijk is de arvering van de wateroevers; niet alleen ...
Read more
Dat deze kaart van het noordelijk deel van Holland in 1785 verscheen in de uitgave van de 'Compleete zak-atlas' van de Firma Elwe & Langeveld, is met name op te maken uit het feit dat de kaart op twee punten en dus in drieën gevouwen is geweest. Zo paste de kaart in de zakatlas met het formaat 20 x 12 centimeter. De eerste vijf kaarten in deze atlas zijn gesigneerd door de graveur, A. van Krefelt. De kaarten werden gedrukt vanaf koperplaten, die oorspronkelijk waren benut voor de kaarten in de 'Nieuwe en accuraate zak-atlas van de Nederlanden' door de ...
Read more
Deze kaart van Holland is een navolging van de kaart van Nicolaas Visscher II en getuige het inzetkaartje linksboven is sprake van de variant van Caspar Specht (zie voor beide kaarten elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Waarschijnlijk is de kaart een navolging van de tweede staat van de kaart van Specht door de firma Ottens óf van de kopie daarvan door Matthäus Seutter. Niettemin zijn er tal van verschillen. Zo is in oostelijke richting een kleiner gebied afgebeeld, terwijl juist meer van het noorden is weergegeven. Op de kaarten van Visscher II en Specht komt ...
Read more
Hoewel de inzetkaart linksboven doet vermoeden, dat de kaart 'Hollandiae Comitatus' van Caspar Specht is nagevolgd, biedt Von Reilly's hoofdkaart een veel noordelijker begrenzing. Het betreft daarom geen kopie van de kaart van Specht. De benamingen van wateren en regio's zijn in het Duits gesteld. De kaart kent niet veel toponiemen; alleen de grotere plaatsen zijn daarmee vereerd, hoewel 's-Gravenhage is vergeten. Er komt verder slechts één weg op de kaart voor, namelijk de Utrechtse weg vanuit Amersfoort. Deze door bomen omzoomde weg komt ook voor op Güssefelds kaart van Holland (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland ...
Read more
Ten opzichte van vroegere kaarten van Holland onderscheidt deze kaart zich in het zeer grote gebied, dat ten oosten van de provincie wordt afgebeeld. Zo is vrijwel de gehele provincie Groningen zichtbaar; Overijssel strekt zich uit tot Delden en Borne en in de Graafschap Zutphen treft men 'Grol' (Groenlo) nog aan. Wegen komen op de kaart amper voor. Een uitzondering wordt gevormd door de Zijpe, waar echter de Grote Sloot ook als weg is ingetekend. De dubbele lijn tussen Amsterdam over Haarlem naar Zandvoort is eveneens geen weg voor wat betreft het gedeelte Amsterdam-Haarlem (Haarlemmer Vaart). Tussen Utrecht en Amersfoort ...
Read more
Ten opzichte van vroegere kaarten van Holland onderscheidt deze kaart zich in het zeer grote gebied, dat ten oosten van de provincie wordt afgebeeld. Zo is vrijwel de gehele provincie Groningen zichtbaar; Overijssel strekt zich uit tot Delden en Borne en in de Graafschap Zutphen treft men 'Grol' (Groenlo) nog aan. Wegen komen op de kaart amper voor. Een uitzondering wordt gevormd door de Zijpe, waar echter de Grote Sloot ook als weg is ingetekend. De dubbele lijn tussen Amsterdam over Haarlem naar Zandvoort is eveneens geen weg voor wat betreft het gedeelte Amsterdam-Haarlem (Haarlemmer Vaart). Tussen Utrecht en Amersfoort ...
Read more
Deze kaart van het noordelijk deel van Holland is een navolging van de kaart van Nicolaas Visscher II, ofschoon het afgebeelde gebied in het oosten een stuk kleiner is. Dankzij de tamelijk grote schaal is de kaart rijk aan topografie. Vooral veel dijken en wegen zijn benoemd. Ook zijn enkele vernieuwingen doorgevoerd. Zo is het eiland Wieringen uitgebreid met 'Het nieuwe land'. Toen niet helemaal conform de werkelijkheid, daar na een eerdere bedijking in de zeventiende eeuw in 1683 een dijkdoorbraak plaatsvond en de nieuwe bedijking pas rond 1846 tot stand kwam. De hier afgebeelde kaart kon - samen met ...
Read more
Deze kaart van het zuidelijk deel van Holland is een navolging van de kaart van Nicolaas Visscher II, ofschoon het afgebeelde gebied in het oosten een stuk kleiner is. Dankzij de tamelijk grote schaal is de kaart rijk aan topografie. Vooral veel dijken en wegen zijn benoemd. Ook zijn enkele vernieuwingen doorgevoerd. Op schematische wijze zijn in delen van Zuid-Holland en Utrecht de veenplassen aangeduid, die met hand in een grijze kleur nog eens zijn geaccentueerd. Voor de weergave van de provincie Utrecht heeft men gebruikgemaakt van de 'Nieuwe kaart van den lande van Utrecht' van Bernard de Roy. Dit ...
Read more
Bij montage van deze kaart van Holland in acht losse bladen zou er rechtsboven een blad ontbreken (de onderste twee bladen bestaan uit een half blad). Het zou dan gaan om het gedeelte van Friesland. Getuige de manier waarop de kaderrand is doorgetrokken, was het echter de bedoeling dat deze plek leeg zou blijven. Inhoudelijk kent de kaart een grote nadruk op de waterstaat. Allesbehalve verwonderlijk, aangezien Von Wiebeking een specialist was op het gebied van rivierkartografie. Zo staan bij de rivieren de zomer- en winterbedding, dijken, kribben en dieptelijnen ingetekend. De kaart is een compilatie van bestaande kaarten en ...
Read more
Deze kaart van Utrecht werd in een eerdere staat oorspronkelijk gepubliceerd in het 'Nieuw Nederlandtsch caertboeck' van Abraham Goos. Diens kaarten hebben een geheel eigen stijl door het hanteren van een liggend ovaal in een mooi gedecoreerd rechthoekig kader. Goos heeft de kaarten waarschijnlijk zelf in het koper aangebracht. Voor wat betreft de kaart van Utrecht heeft hij daarbij onder meer gebruikgemaakt van de tweebladige overzichtskaart uit 1599 van Cornelius Anthonisz. Hornhovius. Bij de kaart van Goos ligt de nadruk echter op de waterlopen; landwegen zijn in het geheel niet ingetekend. Met een stippellijn zijn de bestuurlijk-administratieve grenzen weergegeven. De ...
Read more
Deze kaart van Utrecht is een verkleinde kopie van het oostelijk deel van de wandkaart van Holland, die Balthasar Florisz. van Berckenrode in 1620 vervaardigde. De kaart was op het moment van uitgave actueel te noemen. Zowel het Naardermeer als het Horstermeer staan op de kaart aangemerkt als zijnde 'bedijckt'. In 1629 volgde de daadwerkelijke drooglegging van beide meren, die echter weinig succesvol was. Beide meren zouden pas aan het einde van de 19de eeuw definitief drooggemaakt zijn. De steden op de kaart hebben een letter in romein; de dorpen een kleine cursieve letter. De kaart is een voorbeeld geweest ...
Read more
Deze kaart van Utrecht kwam aanvankelijk voor in een concurrerende editie van de 'Atlas minor', de oblongatlas van Mercator, Hondius en Janssonius. De concurrerende uitgave werd op de markt gebracht door Jan Evertsz. Cloppenburgh. De kaarten in deze atlas kennen een wat groter formaat dan de oorspronkelijke Atlas minor-kaarten en werden gegraveerd door Pieter van den Keere. De hier afgebeelde kaart van Utrecht is een verkleinde kopie van de foliokaart 'Ultraiectum Dominium' uit de atlas 'Germania Inferior' uit 1617 van Pieter van den Keere, die weer gebaseerd is op de tweebladige overzichtskaart van Utrecht uit 1599 door Cornelius Anthonisz. Hornhovius. ...
Read more
Na het overlijden van Cornelis Claesz. in 1609 werd de uitgave van de 'Tabularum geographicarum contractarum libri' van Petrus Bertius - de voortzetting van de zakatlas 'Caert-thresoor' - gecontinueerd door Jodocus Hondius jr. Hondius bezat echter niet de oorspronkelijke koperplaten en moest noodgedwongen nieuwe platen laten graveren. Hij deed dat in een wat groter formaat. In vergelijking met de oorspronkelijke kaart van Utrecht uit 1598 verzorgde Hondius enkele aanvullingen. Zo kreeg de kaart lengte- en breedtegraden mee. De hier afgebeelde kaart heeft geen typografische tekst boven de kaart en op de keerzijde. De kaart komt voor in de duodecimo-uitgave van ...
Read more
Deze kaart van Utrecht verscheen in Frederick de Wits atlas van de Nederlanden: 'Nieut kaert-boeck vande XVII Nederlandtsche provincien'. Deze atlas, de meest logische en volledige die De Wit zou uitgeven, bestaat uit 25 kaarten van de Nederlandse regio's. De kaarten zijn alfabetisch genummerd met een letter in een hoek van A tot Z (uitgezonderd de J). Opmerkelijk is dat destijds vrijwel gelijktijdig een bijna identieke atlas van de Nederlanden op de markt werd gebracht door Nicolaas Visscher. In eerste instantie verschilden beide atlassen van elkaar, doch al gauw kregen ze dezelfde boekdruktitel, dezelfde gegraveerde titelpagina en kaarten die nauwelijks ...
Read more
Deze kaart van Utrecht werd door Pieter Mortier gekopieerd naar de kaart van Sanson en Jaillot, die vanaf 1673 in de Parijse 'Atlas nouveau' werd gepubliceerd. Mortier maakte van deze atlas in 1692 een nadruk, een zogeheten 'contrefaçon hollandaise'. Op het titelblad en op de kaarten vermeldde hij aanvankelijk alleen Jaillot. Pas jaren later durfde Mortier het aan de kaarten zijn eigen impressum mee te geven. De nadruk van de 'Atlas nouveau' bracht Mortier in samenwerking met de gebroeders Huguetan uit, die hem vooral financieel steunden. De koperplaten werden in 1692 bij loting verdeeld, waarbij de koperplaat van de kaart ...
Read more
Deze kaart van Utrecht is een navolging van het Utrechtse gebied op de kaart 'Hollandiae Comitatus' van Nicolaas Visscher II (ca. 1690). Ook heeft Halma de atlaskaart van Utrecht, 'Tabula nova Provinciae Ultrajectinae', van dezelfde Visscher benut (zie voor beide kaarten elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten). Er is onder meer vanwege het kleinere formaat voor wat betreft de weergave van het land een kartografische generalisatie toegepast. De detaillering is dus minder dan bij Visscher, evenals het aantal toponiemen. Inhoudelijk heeft Halma ook gebruikgemaakt van de grote overzichtskaart van Utrecht, die Bernard de Roy in 1696 vervaardigde. Zo nam hij ...
Read more
Deze kaart van het Hoogheemraadschap van Woerden werd door Hendrik de Leth gepubliceerd in de zakatlas 'Nieuwe geographische en historische atlas, van de Zeven Vereengde Nederlandsche provintien' (1740 en 1766; 1773 door S.J. Baalde). Het betrof een echte atlas voor reizigers, vol met overzichtskaarten, detailkaarten van regio's en met talrijke stadsplattegronden. Zelfs tabellen met de afstanden tussen de diverse steden waren in de atlas opgenomen. De Leth kopieerde en verkleinde voor deze atlas naar hartelust de kaarten en plattegronden van andere uitgevers. Hierdoor doet het geheel wat pluriform aan. Voor de kaart van het Hoogheemraadschap van Woerden - een regionale ...
Read more
Deze kaart van Utrecht is voor wat dit gebied betreft een navolging van de Holland-kaart van Nicolaas Visscher II en de Utrecht-kaart van Frederick de Wit (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Vooral elementen van De Wit keren op Güssefelds kaart terug. Zo is de uitwendige vorm van de vestingsteden herkenbaar, ook al heeft Güssefeld de plattegronden niet ingevuld met topografie. Net als bij De Wit ziet men op deze kaart het Bijlmermeer en het Naardermeer foutief als verkavelde droogmakerijen. Het terecht 'natte' Horstermeer keert eveneens terug op Güssefelds kaart. Hetzelfde geldt voor de weergave ...
Read more
Deze kaart van Utrecht werd in 1797 gepubliceerd ten behoeve van het Vaderlandsch woordenboek van Jacobus Kok. De bronnen, die voor deze door J.C. de Roeder ontworpen kaart gebruikt zijn, zijn niet geheel duidelijk. Mogelijk werd de kaart van Halma uit 1725 benut (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Holland en Utrecht). Zo valt bijvoorbeeld de Amersfoortseweg met bijbehorende verkaveling op. Ook kenmerken van de kaart van het Hoogheemraadschap van Rijnland uit 1745 door Tirion komen op de hier afgebeelde kaart terug (eveneens opgenomen in de collectie gedigitaliseerde kaarten). Overeenkomstig zijn wat dat betreft de ontstane plassen rond ...
Read more
Deze fraaie en gedetailleerde kaart van Utrecht is vervaardigd onder toezicht van Jan Hendrik Kips. Kips was bij leven geadmitteerd landmeter en - zoals de titel aangeeft - enige tijd in dienst bij het kadaster. In het Koninkrijk der Nederlanden werd in 1816 begonnen met de kadastrale kartering, naar Frans model. Dat behelsde een systematische opname, weergave en administratie van het grondeigendom, aanvankelijk vooral ten behoeve van het innen van grondbelasting, maar later ook ten behoeve van het vergroten van de rechtszekerheid inzake de eigendomsrechten op de grond. De kartering had gemeentegewijs plaats; elke gemeente werd opgedeeld in een aantal ...
Read more
Deze smaakvol gekleurde overzichtskaart van Utrecht is te beschouwen als de opvolger van de eveneens vierbladige kaart uit 1850 van Kips (zie elders in de collectie gedigitaliseerde kaarten van Utrecht). Beide kaarten bezitten ook de schaal van 1:50.000. De hier afgebeelde kaart werd in 1882 door middel van kleurenlithografie geproduceerd door J. van Druten. Van Druten was vanaf omstreeks 1880 als drukker-uitgever werkzaam in Utrecht, waar zijn bedrijf 'De industrie' gevestigd was aan de Voorstraat. Zijn drukkerij verzorgde onder meer de regelmatige uitgave van de gemeentekaart van Utrecht in de periode 1885-1937. Daarnaast leverde Van Druten windkaarten aan het KNMI ...
Read more